Çini Yapımı | Reyhan Çini

Etiket Arşivi: Çini Yapımı

  1. Anasayfa
  2. Etiket İçerikleri: Çini Yapımı
cinide-ajur-teknigi

Çini’de Ajur Tekniği

Yedi farklı maddenin yabancı maddelerinden ayrıştırılarak hamur haline getirilmesi çini sanatının ilk aşamasını oluşturur. Sonrasında çini ustaları tarafından diğer aşamalar da başarı ile gerçekleştirilmektedir. 12. yüzyıldan bu yana süregelen çini sanatı büyük bir sanattır. İfadenin güçlülüğü açısından başarıyı elde etmesi mucizevi bir şeydir.

Çini ustaları özellikle doğa ve geleneksel bilgi içeren ellerle uygulamaktadır. 16. yüzyıldan itibaren çok daha yaygın olarak sıraltı tekniği kullanılmaya başlamıştır ve bu teknik çamur reçetesine göre hazırlanarak hamur oluşturulur. Hamur şekillendirilmesi üzerine astar sürülür ve kurutulur. Çini de ajur tekniğine sıra gelir. Pişirilen çini tasarımı pürüzsüz bir yüzey elde edilerek ajur tekniği ile delinir. Hazırlanan desenler kömür tozu ile yüzeye aktarılır. Yani tahrirli bölgeyi siyah boya fırçası kullanılarak çizmek mümkün olur. Sonraki aşamada boyanır. Son olarak seramiğin üzeri sır ile kaplanır ve 950 derece sıcaklığa sahip fırında ikinci kez pişirme işlemi gerçekleştirilir.

Çini süslemelerinde pek çok modern çizim ve inançları simgeleyen geometrik semboller de bu sanatta işlenmektedir. Sanatın işlenmesi ve süslemelerin bitkisel ürünlerle zenginleştirilmesi aynı zamanda hayvan figürlerinin değişik renk pozisyonları oluşturularak işlenmesi oldukça önemlidir.

Ajur Aşaması Nasıl Yapılır?

Çini sanatında işleme yapılacak olan ürünün hazır hale getirilmesi ile birlikte boyama ve işleme geçmeden önce öncelikle desen oluşturulmaktadır. Astarlanmış olan ürün bu yöntemle işlenmeye başlanabilmektedir. Öncelikli olarak motif bir kağıt üzerine delikler oluşturularak çizilir ve bu delikler daha sonra uygulamanın yapılacağı maddenin üzerine lacivert veya siyah boyalar ile geçirilir. Daha sonra desenin oluşturulması tamamlanır ve süslemesi işlenmeye devam eder. Ajur tekniği motifin ve desenin işlenmesi açısından en önemli yöntemlerden bir tanesidir.

Çini de ajur tekniği kullanılarak tüm yüzeylere uygulaması gerçekleştirilebilir ve kusursuz sonuç elde edilebilmesi mümkün hale gelir. Ajur tekniği uygulandıktan sonra boyama aşamasına geçilir ve en son olarak yüzeye tamamen boyamanın yapılması ve sırlama işlemi sonrasında fırınlama tekrar yapılır. En iyi şekilde ve en son olarak çini tamamlanmış olur. Çini ustaları tarafından çini uygulamalarında kullanılan yöntemler, teknikler, aşamalar ile ilgili detaylı bilgiler sizlere verilir ve işlem sırasında bu yöntemleri teker teker kullanarak en iyi çini tasarımlarını oluşturabilirsiniz.

Katmanlı Çini Nasıl Yapılır?

Katmanlı Çini Nasıl Yapılır?

Türk kültürünün en önemli sanatsal parçalarından olan çini süsleme sanatı, farklı birçok tekniklerle yapılması ile birlikte kendi arasında çeşitlilik göstermektedir. Bu çeşitliliğin en güzel yanı ise, bu sanatsal değere ayrı bir zenginliğin katılmasıdır. Katmanlı çini sanatı da bunlardan birisi olup, bu yazımızda bu sanat nasıl yapılır? Sorusuna cevaplar vereceğiz.

Kültürümüzün en önemli sanatlarından birisi olan çini sanatı, farklı kullanım alanlarına sahip olmakla birlikte, yüzyıllardır kullanılan uygulamaların başında gelmektedir. Özellikle Selçuklu döneminin vazgeçilmezleri arasında yer alan çini sanatı, günümüzde usta ellerin özverisi ile eski güzelliğinden bir şey kaybetmeden devam etmektedir.

Katmanlı Çini Nasıl Yapılır?

Türk çini sanatının yeni tekniği olması sebebiyle, katmanlı çini nasıl yapılır? Sorusu ile sıklıkla karşılaşmaktayız. Öncelikli olarak figür ve motiflerin belirlenmesi ile başlanılan çalışma sonucunda elde edilen motiflerin, pişirimi yapılmaktadır. Sonrasında ise renklendirmesi yapılan bu motifler, katmanı meydana getirecek motiflere göre çok daha geniş bir alan üzerine yerleştirilmektedir. Karo üzerine motiflerin yerleştirilmesi ve birleştirilmesi işleminden sonra, katman motifler ve karolar sırlanarak fırınlanmaktadır. Ufak tefek detaylandırılmalarında yapıldığı bu işlem sonrasında elde edilen çini, katmanlı çininin oluşumu anlamına gelmektedir.

Özetle toparlayacak olursak, var olan zemin üzerine farklı teknikler ve çini parçacıkları konularak oluşturulan, kabartma çini sanatı olduğunu söyleyebiliriz.

Farklı Bir Zarafet Sunuyor

Kabartma çinide diyebileceğimiz bu çinilerin imalatları, mekanlarınıza klasik çini sanatına bakarak farklı bir zarafet katıyor. Yeni çini sanatları arasında yer alan katmanlı çini, üniversitelerin güzel sanatlar bölümünde üzeri durulan konulardan birisidir.

Mekanlara ekstra bir görsel şölen sunan kabartma çini, klasik çini modelleri kadar tutulan uygulamalardan birisi olarak öne çıkıyor. Farklı birçok modelinin olması da, bu harika sanatın seçimi konusunda zorluk yaşamanıza neden olacak etkenlerden birisidir.

Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde yapılan ve katmanlı çini tekniğinin kullanıldığı Bengü Çiçekleri çalışması, bu tekniğin duyulmasında önemli rol oynamıştır. Çininin yapım tekniklerindeki emek ve ortaya çıkan güzel ve sıra dışı görüntünün, kabartma çini tekniğinin çok yaygın hale geleceğine dair ipuçları da vermektedir. Bengü Çiçekleri çalışması, katmanlı çininin 3. Boyut bir tekniği olarak da ön plana çıkmaktadır.

cini-yapimi-ve-teknikleri-nelerdir

Çini Yapımı ve Teknikleri

Çini Anadolu’da yıllar boyu en önemsenen sanat dallarından biri olmuş mimariden mutfak gereçlerine kadar hayatın içine girmiştir. Çini yapımı Kütahya ve İznik bölgelerine göre farklılık gösterir. Aralarındaki farklılık İznik çiniciliğinde çinilerin kuvarsttan yapılması Kütahya çiniciliğinde ise genellikle kil kullanılmasıdır. İlk aşamada toprak hamuru yapılır. Bu toprak hamuru birkaç maddenin karışımıyla elde edilir. Bunlar kaolen, tebeşir, kum ve buna benzer maddelerdir. Çamur kıvamı verilir içinde hiçbir yabancı maddenin kalmaması için süzülür. Bu hamur istenen biçimde şekillendirilir. Kurumaya bırakılır ardından istenen beyazlığı elde etmek için astarlama işlemi yapılır.

Astarlanan cisim 900 derecede pişirilir. Pişirilme işleminden sonra cisime bisküvi de denilebilmektedir. Bu aşamada cisim oldukça kırılgan olduğu için bu şekilde adlandırılır. Kağıtla kaplanan yüzeye istenen desen çizilir açılan iğne deliklerinden kömür tozu yardımıyla geçilir. Ardından siyah çini boyasıyla desen belirginleştirilir böylece tamamlanır. Kalan alanlar tercihe göre istenen renk ile doldurulur. Sırlama işleminden sonra tekrar yavaş yavaş pişirilir ve parça son halini alır. Pişirilmesi kadar soğutulması da önemlidir. Çatlamaması için bu işlem de yavaş yavaş yapılır.

Çini Yapım Teknikleri

Çini yapımında teknikler farklılık gösterir bu farklılık pişmiş toprağın aldığı şekle ve sırlamaya göre şekillenir. Beş teknikten bahsedebiliriz. Birinci teknik sıraltı tekniğidir. Pişmiş toprağın üstüne ince bir astar sürülür. Astar tabakasının üstüne süslemeler yapılır. Süslemelerin üstüne tekrar sır sürülür dolayısıyla adını süslemelerin sır sürümünden önce yapılmasından alır. Bu teknik Osmanlılarda ve Selçuklularda sıkça kullanılmıştır.

Sırüstü tekniğinde ise pişmiş toprağın üstüne mat sır sürüldükten sonra süslemeler yapılıp fırınlanmaktadır. Minai tekniği sıraltı ve sırüstü tekniklerinin bir arada kullanılmasıyla oldukça renkli bir yüzey elde edilmesidir. Diğer bir teknik lüster tekniğidir bu teknik çinide madeni bir pırıltı elde etmek amacıyla kullanılır. Lüster teniğiyle çini sanatında farklı bir etki yaratılır. Özellikle 9-10. yy tekniği olarak Mezopotamya ve Suriye’de Abbasi Çinileri üzerinde kullanılmıştır. Lacvardia Tekniği ise Minai Tekniğiyle benzerdir ikisini birbirinden ayıran nokta lacvardia tekniğinde çininin sadece sır üstü tekniğiyle desenlendirilmesidir.

Çini'de Desen Çizim Teknikleri

Çini’de Desen Çizim Teknikleri

Anadolu Selçuklu Dönemi üzerinde en popüler sanat dalları arasında bulunan çini sanatı, Türk mimarisinde hayatımızın içerisinde yerleşmiştir. Dış süsleme ile kullanılan çini desen çizim teknikleri, Osmanlı Dönemi’nde tüm sanat eserlerinde kullanılmıştır.

Köşk ve saraylarla beraber türbelere kadar pek çok mimari tasarımın içerisinde bulunan çini sanatı, günümüzde de aynı popülaritesini devam ettirmektedir. Mimari yapıtlar üzerine güzellik katılmak istenildiği zaman akla gelen sanat dalı olarak bilinen çini sanatı vazolardan kolye uçlarına kadar kendisini en iyi şekilde yansıtmaktadır. Meraklıları konusunda hala eğitimleri verilen çini sanatı başlangıç olarak Karahanlılar gün ışığına çıkmıştır.

Zaman geçtikçe diğer Türk devletlerine yayılarak ilerleyen çinicilik, renklerin muhteşem ahengini en iyi şekilde yansıtabilmektedir. Sanatçının zevk ve yaratıcılığının eseri olarak bilinen çini sanatı, zahmetli bir sürecin sonrasında ortaya çıkmaktadır. Desenlerinden renk durumlarına kadar doğanın muhteşem yansıması olan bu eserler herkesin evinde kullanılmaktadır.

Çizim Teknikleri

Çini sanatının yapımı sırasında kullanılacak olan teknikler farklılık göstermektedir. Bu farklı uygulamalar, pişmiş toprağın aldığı şekle göre değişmektedir. Bu teknikler sırlamaya dayalı olan tekniklerdir. İlk olarak sırlama yapılır daha sonra ise sır uygulanır. Tam tersi olması durumunda ise sır altı tekniği kullanılmaktadır.

  • Lüster Tekniği
    Madeni renk durumlarını elde edebilmek için kullanılan bir çini çizim teknikleri olarak bilinmektedir.
  • Minai Tekniği
    Tek renk olarak bulunsa da desen kullanılmayan çinilerin çizim teknikleri olarak bilinir.
  • Lacvardina Tekniği
    Tek renk olmasının yanında desenli olan çiniler için kullanılan tekniktir.

Mimari eserler üzerinde ulvi bir anlam kazandıran yazılar, desenler üzerinde kullanılan bitkisel motiflerle de estetik olarak bütünlük sağlamaktadır. Klasik pano desenlerini inceleyerek bize özgü olarak yer alan çini sanatımızın gelişimi ve değişimi konusunda bu adresten bilgi sahibi olabilirsiniz.

Sizde pano desenlerini en iyi şekilde uygulayarak atalarımızdan gelmiş olan bu güzel mirası gelecek nesillere kolayca ulaştırabilirsiniz. Klasik pano desen tekniklerini öğrenerek orijinallerine uygun ve estetik motiflerle kullanabilirsiniz. Kültür mirasımızı en iyi şekilde yaşatarak yeni nesillere ulaştırabilirsiniz. Atalarımızın kalacak olan gelenek ve göreneklerini en iyi şekilde yansıtabilirsiniz. Siz de desen çizme kurallarına uygun şekilde hazırlayabilecek, farklı düzenlemelerle özgün desenler oluşturabilirsiniz.

Kabartma Çini Nasıl Yapılır?

Kabartma Çini Nasıl Yapılır?

El sanatlarının en güzel örneklerinden Çini sanatı hem göze hem de ruha hitap etmektedir. Peki aynı zamanda tomurcuk olarak da adlandırılan kabartma çini nasıl yapılır?

Kabartma Çini

Çini islam dünyasında Milattan Sonra yaklaşık olarak 9. Yüzyılda kullanılmaya başlansa da Türk tarihinde ilk kez kullanımı Karahanlılar dönemine denk gelmektedir. Osmanlı döneminde cami, türbe veya saray, köşk gibi önemli yapıların iç ve dış duvarlarına ısıtılmış balçık üzerine yapılan resimlerle çini sanatı kendini göstermiştir. Bugüne kadar bizlere miras kalmış en önemli sanatlardan biridir. Mekan iç veya dışlarına yapıldığı gibi tabak, çanak gibi eşyalara da işlenerek dekorasyon malzemesi olarak kullanılmasına yol açmıştır. İlk olarak Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim döneminde önem verilerek sanatçılar yetiştirilmeye başlanmış olsa da çiniciliğin yaygınlaşması Mimar Sinan dönemine denk gelmektedir.

Kullanılan Renkler

Genel olarak kabartma çini sanatında mavi, lacivert, siyah ve kırmızı renkleri kullanılmaktadır. Kullanılan bu renklerin her birinin ayrı anlamları olduğu gibi sanatçının iç dünyasını da anlatabildiği için önemlidir.

Önceden torna aleti üzerinde şeklini verdiği ürün üzerine birçok renk kullanılarak zemin yapılır. Bu işleme turnetleme işlemi denir. Sanatçı kendi tarzında seçtiği mofitleri zemin üzerine elmas uçlu kalemiyle çizerek boyama için hazırlar. Çizmiş olduğu motiflerin içine kullanmak istediği renkleri kat kat kabartarak sanatını ortaya çıkartmaya başlar. Sanatçının yaptığı motiflerin kabartılması işi bittiğinde asıl sanatı ortaya çıkartacak olan camsı madde yani sır ürün üzerine kaplanır. Şu an için donul renklere sahip olan ürün 9000 C’lik fırında ısıtılmasının ardından parlak renkler ortaya çıkarak biz sanatseverlere muhteşem bir renk cümbüşü sunmuş olur.

Pişirilen çinilerin kırılmaması için yavaş yavaş soğutulması gerekmektedir. Aksi halde sıcaktan soğuğa hızla geçeceğinden eserler kırılarak verilen bütün emekler boşa çıkacaktır. Kabartma çini sanatı üzerine büyük emekler verilen ve sanatçının tamamen el emeğiyle ortaya çıkan bir sanattır.

Atalarımızdan bizlere miras kalmış olan çinicilik mesleği günümüzde daha çok hobi olarak insanlar tarafından yapılıyor olsa da tarihimize sahip çıkmak adına daha fazla önem verilmesi gerekmektedir. Günümüzde çok az sayıda çini sanaatıçısı bulunmaktdır.

cinide-lacvardina-teknigi

Çini’de Lacvardina Tekniği

Anadolu Selçuklular başta olmak üzere tarihteki farklı devletlerin kullandığı süsleme sanatları tekniklerinden olan Lacvardina tekniği, çinilerin daha özel bir görünüme kavuşması için kullanılmaktadır. Bu alanda kullanılan bir diğer teknik olan Minai ile benzerlikler gösterse de bazı farklılıkları bulunmaktadır.

Bu teknikte sır üstü boyama da kullanılır ve bu sayede ilgili seramiğe biraz daha desen verilir. Tekniğin kullanıldığı çinilere bakıldığında bazılarının büyük parçalardan oluştuğu görülürken mozaik şeklindeki çinilerde de bu tekniğin uygulandığına rastlanmaktadır. Özellikle Selçuklular da mozaik şeklindeki çininin daha fazla kullanıldığını söylemek yanlış olmayacaktır. Mozaik sayesinde Selçuklu eserlerinde geometrik bir süsleme görülmektedir. Özellikle Konya’da bulunan Karatay Medresesi ve Alaaddin Camii, bunun en güzel örnekleri arasında yer almaktadır.

Lacvardina Tekniği ile İlgili Bilinmesi Gerekenler

Lacvardina tekniği incelendiğinde iki defa fırınlama olduğu görülecektir. Bu fırınlamaların ilkinde astar sonrasında kullanılan sır boyanın tamamen kuruması ve forma işlemi hedeflenirken diğerinde ise sır üstü boyanın kalıcı hale gelmesi sağlanmaktadır. Bu tekniğin uygulanış şekli şu şekildedir:

Öncelikle hamur elde edilir ve bu hamurun form alması sağlanır. Burada önemli olan husus, ilgili ustanın yeteneğidir. Bu aşamadan sonra ise astar kullanılarak oluşturulan ürüne ilk rengi verilir. Astarlama işleminden sonra kurutma yapılır ve bunun özenli bir şekilde yapılması gerekir. Aksi durumda, bir sonraki işlem olan opak sır uygulamasında sıkıntılar yaşanacaktır.

Astardan sonra tam olarak kurutma gerçekleşir ve opak yani örtücü sır ile tamamen ürün kaplanır. Bu aşamadan sonra ise sır içi boya ile süsleme yapılır ve ürün fırınlanır. Buradan alınan ürün bu defa da sır üstü boyama ile desen kazanması sağlanır. Böylece işlem tamamlanmış olacaktır.

Mozaiklerde kullanılan Lacvardina tekniği de benzer şekilde uygulanır fakat ortaya çıkan sonuç mozaiğe bağlı olarak nispeten daha farklıdır. Normalde bir levhadan oluşan çini, pişirilmeden önce küçük parçalara ayrılır. Böylece mozaik elde edilmiş olur. Daha sonra işlemler uygulanır ve elde edilen ürünler farklı alanlarda süsleme amacıyla kullanılır. Selçuklu ve bölgedeki diğer devletlerden kalan eserler incelendiğinde, bu tekniğin kullanıldığı görülecektir.

Çini'de Minai Tekniği

Çini’de Minai Tekniği

Seramik süslemede kullanılan farklı tekniklerden birisi olan Minai, geçmişte bir süre kullanılmış olup daha sonra ise ortadan kalkmış yani kullanılmamıştır. Minai tekniği, 12. yüzyılın ikinci yarısından itibaren İran çevresinde uygulanmaya başlamış ve daha sonra bölgeye yayılmıştır. Fakat 13. yüzyılın ortalarına doğru tekniğin kullanımında ciddi bir azalma görülmüştür.

Desen kullanılmayan bir teknik olarak da tanımlanan Minai, Selçuklu Devleti’nde bulunan ustalar tarafından da kullanılmıştır. Nasıl yapıldığına dair farklı tanımlamaların olduğunu görmek mümkündür. Bu teknikte öncelikle kabın bazı kısımlarının yeşil, mor ve diğer renklerle boyandığını ve böyle fırınlandığını, daha sonra ise eritici madde ile karıştırılan boyalarla süsleme yapılarak tekrar fırınlandığını belirten kaynaklar vardır.

Minai tekniği, tarihte uzun bir süre kullanılmadığı için uygulanış şeklinin nasıl olduğuna dair farklı iddialar vardır. Son yıllarda yapılan araştırmalarda ise mavi ve yeşilin sır içi renkler olduğu diğerlerinin ise sır üstüne uygulanarak fırınlandığı görüşü hakim olmaya başlamıştır.

Minai Tekniği Nedir?

Çinicilikte kullanılan Minai tekniği, süslemenin farklı şekilde yapılması olarak da ifade edilebilir. Yapılış aşamaları incelendiğinde iki defa fırınlama işlemi olduğu görülecektir. Öncelikle hamur elde edilir ve daha sonra bu hamur bir forma kavuşturulur. Yani şekil verilir. Daha sonra ise form haline dönüşen hamur astarlanıp kurumaya bırakılır. Kurutma işlemi tamamlandıktan sonra ise Opak yani örtücü sır kullanılır. Bu aşamadan sonra ise sır içi boyalar kullanılarak süsleme yapılır. Süsleme bittikten sonra, ilk fırınlama işlemi gerçekleştirilir. Böylece işlemin önemli bir kısmı tamamlanmış olur.

İlk fırınlama işlemi bittikten sonra elde edilen ürün kullanıma hazır olmasına karşın tekniğin son bölümü ile elde edilen ürünün daha özel bir görünüm kazanması sağlanacaktır. Minai tekniği için bu bölüm çok önemlidir. Bu bölümde mine boya kullanımı ile yaldız süsleme işlemi yapılmaktadır. Daha sonra ise sır üstü pişirim için fırınlama işlemi tekrarlanır. Böyle işlem ve tekniğin uygulanması sona ermiş olur.

Burada bahsedilen teknik genel olup farklı şekillerde uygulandığı da bilinmektedir. Özellikle şeffaf olanlardaki sır uygulamalarına dair net bilgiler bulunmamakta ve tekniklerin biraz daha farklı uygulandığı tahmin edilmektedir.

    Adres

    Cevizlidere Mahallesi, 06580 Çankaya/ANKARA

    Telefon

    +90 542 243 25 58

    E-Posta

    info@reyhancini.com

    15 Proven Ways to Repurpose Content on Your WordPress Site